ADDIE Tasarım Aşaması
Dersin
hedefleri belirlendikten sonraki aşama tasarım sürecidir. Tasarım sürecinde,
uzman dersin nasıl olması gerektiğini planlar ve tasarlar. Tasarım aşaması
sistematik ve belirli olmalıdır. Tasarım sürecinin sonunda ortaya çıkan öğretim
tasarımı belgesi, bir mimarın yaptığı ozalit kopyaya benzer. Bu belge, dersin
içeriğini tanımlar ancak onu içermez, nasıl ki bir mimarın ozalit kopyası
gerçek bir ev değildir.
Öğretim
tasarımının başlangıcında, uzman, öğrenenlerin konuyla ilgili ne biliyor
olduklarını ve ne öğrenmeleri gerektiğini, hedef kitle analizi ve öğrenme
amaçları sayesinde biliyor olmalıdır. “Öğrenenlerin
bildiklerinden daha fazlasını öğrenmelerine ve yeni öğrenilenlere hakim
olmalarına yardımcı olacak bir dersi nasıl yaratabilirim?” sorusu tasarım
aşamasının en önemli sorusudur. Tasarım sürecinde uzman, aşağıda belirtilen diğer
soruları da kendine sorabilir:
o
İçerik
nasıl düzenlenmelidir?
o
Düşünceler
öğrenenlere nasıl sunulmalıdır?
o
Hangi
iletim (sunum) formatı kullanılmalıdır?
o
Hangi
tür etkinlikler öğrenenlere en faydalı olur?
o
Ders,
öğrenenlerin başarılarını nasıl ölçmelidir?
Bu sorulara verilecek
cevaplar, öğrenme uzmanına öğretim tasarımı belgesini oluşturma konusunda
yardımcı olur. Tasarım sırasında uzman ders içeriğini oluşturmaz. Öğrenme
içeriği ve materyalleri, geliştirme basamağında ortaya koyulacaktır.
Tasarım Sürecinin Adımları:
Tasarım basamağının 3 temel adımı vardır:
1. Öğretim Stratejisinin Planlanması:
Bu noktada, dersin yapısı ve yöntemleri ile ilgili kararlar alınır. Alınan bu
kararlar, öğrenenlerin dersin hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak amacıyla
alınır. Dersin içeriğini öğrenenlere sunmanın çok farklı yolu vardır. Uzmanın
öğretim stratejisini belirlerken kendisine sorabileceği sorular şunlardır:
o
Ders materyalleri nasıl gruplanacak ve
sıralanacaktır?
o
Materyallerin sunumunda hangi öğretim
yöntemleri kullanılacaktır?
o
Değerlendirme, öğrenenin başarısını
nasıl ölçecektir?
Burada
alınan kararlar, birbiriyle her zaman ilişkilidir ve bir alanda alınan karar,
diğerini etkileyebilir.
Gruplandırma ve
Sıralama: Bütün her
şey bir arada öğretilemeyeceği için, öğrenme konularını gruplandırmak gerekli
olmaktadır. Bu gruplandırma yapıldıktan sonra, dersin içeriği ders yapısına
dönüştürülmelidir. Bu içerik daha sonrasında kendi içinde sıralanmalıdır ve bu
sıralama aşağıdaki ölçütlere göre yapılabilir:
o
Adım
adım
o
Parçadan
bütüne
o
Bütünden
parçaya
o
Bilinenden
bilinmeyene
o
Genelden
özele
Yöntemleri Seçme:
Tasarım aşamasında, uzman aynı zamanda ders materyalinin öğrenenlere nasıl
sunulacağına karar verir. Değişik türdeki öğrenme etkinliklerine grup
tartışmaları, benzetim, senaryo ve uygulamaları etkinlikler örnek olarak
verilebilir. Bu etkinlikler, farklı etkenlere göre değişebilmektedir, ancak her
zaman öğrenenlerden istenecek türde olmalıdır.
Değerlendirmenin Tasarlanması:
İhtiyaç analizi sonunda, uzman öğrenme hedeflerini belirler ve başarının
ölçülmesi için tanımlanmış ölçülebilir kriterler belirler. Değerlendirmenin
tasarımı aşamasında, uzman, öğrenenlerin değişimini ölçen değerlendirme
araçları tasarlar. Dersin değerlendirmesi, öğrenenin her bir öğrenme hedefini
ölçecek şekilde olmalıdır.
2. Ders Formatının Belirlenmesi
ADDIE modelinde, uzman
dersin iletim (sunum) yöntemini tasarım aşamasında belirler. Dersin iletim
formatı öğrenenlerin ihtiyaçlarına, içeriğe ve müşterinin hedeflerine uyumlu
olmalıdır. Dersin sunum yöntemi, öğrenenlerin öğrenme deneyimini ve içeriğini
etkiler. Uygun sunum yöntemi seçilirse, öğrenme süreci daha kolay hale gelir.
Dersin sunumu için
kullanılabilecek çok çeşitli sunum seçenekleri bulunmaktadır ve bunlardan
bazıları şu şekilde sıralanabilir:
o
Öğretmen merkezli dersler
o
Kitap bazlı bireysel öğrenme
materyalleri
o
Eş zamanlı e-öğrenme
o
Eş zamansız e-öğrenme
o
İş eğitimleri
3. Öğretim Tasarımı Belgesinin Ortaya
Çıkarılması
Öğretim tasarımı
belgesi, öğretim tasarımının genel bir görünümü gibidir. Dersi oluşturmak için
detaylı talimatları içerir. Genel olarak, öğretim tasarımı belgesi aşağıdaki
görevleri içerir:
o
Genel öğrenme yaklaşımını tanımlamak
o
Öğretim ortamını belirlemek
o
Hedefleri sıralamak
o
Ders etkinliklerini ve değerlendirmeyi
tanımlamak
Öğretim
tasarımı belgesi hazırlandıktan sonra sıra öğretim materyallerini yaratma
aşamasına gelir.
KAYNAK:
PROJE 2B
Projemizin
bir önceki basamağında hedef kitlemizde yer alan öğrenenlerin Reported Speech
öğrenme alanında sıkıntı yaşadıkları tespit edilmişti.
Öğrenenlerin
bu sıkıntısını gidermek ve etkili bir öğrenme deneyimi sağlamak amacıyla
değişik teknolojiler incelenmiş ve içeriğin web tabanlı bir ortam üzerinden
öğrenenlere sunulması ve sunum alt yapısı olarak Sakai kullanılması
kararlaştırılmıştır.
Tasarımcı analiz aşamasında ifade ettiği konunun
anlatımını sunu (Microsoft Powerpoint veya Prezi) yardımıyla yapacaktır.
Hazırlanacak sunu içerisinde öğrenenlere sorular yöneltilecek ve öğrenenlere
birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunacakları yönlendirmelerle
desteklenecektir. Böylelikle öğrenenler, hem içerik, hem öğretici, hem de
birbirleriyle etkileşimde bulunacaklardır. Öğretim deneyimi sonrasında,
öğrenenlere çeşitli durumlar verilecek ve bu durumlarda söylenebilecek
cümleleri bulmaları ve sonrasında diğer bireylere aktarmaları istenecektir.
Dersin
işlenişinde kullanılacak etkileşimli ders içeriği şu şekilde tasarlanacaktır.
Giriş:
Dersin girişinde, öğretici kendi başından geçen bir olayı ve olaydaki kişilerin
söylediği sözleri öğrencilerine aktaracaktır. Bu olay gerçek olabileceği gibi,
öğrenenleri motive etmek amacıyla öğretici tarafından da yaratılabilir.
Sonrasında, olay bu sefer olduğu gibi anlatılarak doğrudan söylenen ve
aktarılan cümleler arasındaki değişikliklere dikkat edilmesi istenebilir.
Amaçlar:
Örnek olayın incelenmesinden sonra, Reported Speech konusunun ne olduğu, hangi
amaçla kullanıldığı ve nasıl kullanıldığı tartışılacak ve örneklerle
desteklenecektir. Bu sırada, öğrenme amaçları öğrencilere tekrar hatırlatılacak
ve farkındalık yaratılacaktır.
Konu Anlatımı:
Konu anlatımı, Microsoft Office Powerpoint ya da Prezi sunu programları
kullanılarak gerçekleştirilecektir. Konu anlatımı yapılırken, konuyla ilgili
kuralları, öğrenenlerin belirlemesi istenecek ve bu doğrultuda
yönlendirileceklerdir. Öğrenenler keşfedici bir öğrenme yaklaşımıyla öğrenme
deneyimini gerçekleştirecektir. Öğrenme deneyimi farklı etkinliklerle
desteklenecektir.
Değerlendirme:
Öğretimin değerlendirmesini yapmak amacıyla, öğrencilere farklı durumlar
yaratılacak ve o durumlarda söylenebilecek cümleleri bulmaları istenecek,
sonrasında ise Reported Speech yapısını kullanarak cümleleri aktarmaları
istenecektir.
Ek Kaynaklar:
Konunun anlaşılabilmesi için, öğrencilerin kullandıkları Speakout öğrenci ve
çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerin yanı sıra, ders için değişik
kaynaklardan derlenen ekstra materyaller kullanılacaktır.
Alıştırma: Bu
aşamada, öğrenenlerin konuyu edinme derecelerini belirlemek için, Reported
Speech konusunu kullanarak kendileriyle ilgili olaylar anlatmaları
istenecektir. Katılımcılar, diğer katılımcıların cümlelerini de inceleyecekler
ve değerlendirmesini yapacaklardır.
Özet:
Öğrenenlere, Reported Speech konusunun kullanımı ile ilgili sorular
yöneltilecek ve cevaplar alınacaktır.
Raporlama: Bu
bölümde öğrenenlere, öğrenme deneyimi ile ilgili bir kontrol listesi
verilecektir.
Kapanış:
Öğrenenlere dersten öğrendiklerini kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenecek
ve teşekkür edilerek ders bitirilecektir.
